{"id":350,"date":"2016-08-30T13:56:15","date_gmt":"2016-08-30T11:56:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.otolampy.pl\/strefa-wiedzy\/?p=350"},"modified":"2020-09-22T15:32:41","modified_gmt":"2020-09-22T13:32:41","slug":"historia-oswietlenia-zyrandol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.otolampy.pl\/strefa-wiedzy\/historia-oswietlenia-zyrandol\/","title":{"rendered":"Historia o\u015bwietlenia- od bizantyjskiego polikandylionu po wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0119 \u017cyrandolu"},"content":{"rendered":"

Potrzeba \u015bwiat\u0142a towarzyszy ludzko\u015bci od zarania dziej\u00f3w, nie tylko na poziomie rozproszenia mroku, ale tak\u017ce obr\u00f3bki termicznej spo\u017cywanego po\u017cywienia czy te\u017c pierwotnie- odstraszania dzikich zwierz\u0105t i wyd\u0142u\u017cania dnia po zmroku, podczas prowadzenia aktywno\u015bci codziennej lub polowa\u0144. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, w dobie elektryczno\u015bci, nawet chwilowe zaniki \u015bwiat\u0142a budz\u0105 nasz strach oraz obawy przed nieznanym. Kulturowo, wr\u0119cz mitologicznie cie\u0144 oraz ciemno\u015b\u0107 \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ze z\u0142em, piek\u0142em oraz za\u015bwiatami. W mitologii greckiej, Erobos, jako b\u00f3g ciemno\u015bci i cienia wraz z Tartarosem- bogiem najg\u0142\u0119bszych otch\u0142ani Podziemia dali pocz\u0105tek Tanatosowi- \u015bmierci, Hypnosowi- snu, a z Gaj\u0105- bogini\u0105 ziemi, Hemerze- bogini\u0105 dnia. Nyks, jako bogini nocy zrodzi\u0142a z siebie b\u00f3stwa takie, jak Apete- zdrad\u0119, Geras- staro\u015b\u0107, Momos- szyderstwo, Nemezis- zemst\u0119, Ker- nag\u0142\u0105 \u015bmier\u0107 czy Eris- niezgod\u0119, kt\u00f3ra da\u0142a pocz\u0105tek Ponosowi- cierpieniu, Hysminie- bitwie, Neikei- k\u0142\u00f3tni, Phonoi- morderstwu, Pseudologosowi- k\u0142amstwu, Limosowi odpowiedzialnemu za g\u0142\u00f3d, Dysnomii- anarchii, Algei- chorobie, ko\u0144cz\u0105c na Androkrazji- b\u00f3stwie zab\u00f3jstwa. Z naukowego punktu widzenia, ciemno\u015b\u0107 to ten obszar powierzchni, w kt\u00f3rym nie wyst\u0119puje promieniowanie elektromagnetyczne, kt\u00f3re jedynie w teorii jest zdolne do osi\u0105gni\u0119cia, gdy\u017c ka\u017cdy organizm \u017cywy emituje ciep\u0142o w postaci promieniowania podczerwonego, kt\u00f3re w odpowiednich warunkach, jest widzialne jako pewnego rodzaju \u0142una.<\/p>\n

Wed\u0142ug prawa Stefana-Boltzmanna, osi\u0105gni\u0119cie absolutnej ciemno\u015bci jest mo\u017cliwe tylko w temperaturze oscyluj\u0105cej w granicach zera bezwzgl\u0119dnego, wy\u0142\u0105cznie przez cia\u0142o idealnie czarne, kt\u00f3re nie wyst\u0119puje w naturalnych warunkach.<\/p>\n

Id\u0105c tym \u015bladem, d\u0105\u017cenie do rozproszenia mroku oraz potrzeba przetrwania wymusza\u0142a na ludziach konieczno\u015b\u0107 eksploracji obszar\u00f3w w nauce, poszukiwania \u017ar\u00f3de\u0142 oraz sposob\u00f3w nie tylko w celu wzbudzenia iskry, ale tak\u017ce podtrzymania ognia. Drewniane pale, materia\u0142y s\u0105czone w t\u0142ustych substancjach, konserwowanych pszczelim woskiem, ko\u0144cz\u0105c na pierwszych lampach olejowych, o kt\u00f3rych pisali\u015bmy na \u0142amach Strefy [Historia o\u015bwietlenia- kinkiety rodem ze scenicznych desek<\/strong><\/a>].<\/p>\n

W historii o\u015bwietlenia jednymi z pierwszych by\u0142y tytu\u0142owe \u017cyrandole, kt\u00f3re na przestrzeni wiek\u00f3w oraz w zale\u017cno\u015bci od tendencji wzorniczych kolejnych epok, stanowi\u0142y g\u0142\u00f3wny element dekoracyjny lub ca\u0142kowicie by\u0142y pomijane. Jest to r\u00f3wnie\u017c ten rodzaj o\u015bwietlenia, kt\u00f3ry zmienia\u0142 si\u0119 bardzo mocno pod wzgl\u0119dem formy oraz wykorzystywanej techniki.<\/p>\n

Historia \u017cyrandola si\u0119ga czas\u00f3w \u015bredniowiecza, mianowicie V w. W okresie bizantyjskim, jako wisz\u0105cy, a\u017curowy dysk z miejscem na kilkana\u015bcie \u015bwiec, polikandylion o\u015bwietla\u0142 sakralne obiekty. W p\u00f3\u017aniejszym czasie zaadaptowany jako o\u015bwietlenie dwor\u00f3w najbogatszej grupy spo\u0142ecznej. Ta\u0144sze oraz mniej rozbudowane odpowiedniki krzy\u017cowe (dwie drewniane belki zbite na krzy\u017c z pobocznie umieszczonymi miejscami na \u015bwiec\u0119) lub okr\u0105g\u0142e, oparte na strukturze ko\u0142a do wozu, kute z \u017celaza lub w najzamo\u017cniejszych rodzinach, z br\u0105zu, z czasem zago\u015bci\u0142y z izbach miejskich.<\/p>\n

\"\u017cyrandol\"<\/p>\n

Dzi\u0119ki umieszczonym w taki spos\u00f3b lampom mo\u017cliwe by\u0142o kompleksowe o\u015bwietlenie wi\u0119kszej powierzchni, a tak\u017ce optyczne obni\u017cenie wysokich sal, co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na budowanie bardziej komfortowej i przytulnej atmosfery wewn\u0105trz pomieszcze\u0144.<\/p>\n

Epoka renesansu przynios\u0142a intensywny rozw\u00f3j w dziedzinie kultury i sztuki, m.in. wzornictwie i projektowaniu. Z uwagi na poszukiwania idealnych struktur to w\u0142a\u015bnie ko\u0142o da\u0142o pocz\u0105tek wielu elementom, m.in. przy za\u0142o\u017ceniach z\u0142otego podzia\u0142u, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z powodzeniem s\u0105 wykorzystywane w wielu dziedzinach. Bazuj\u0105c na polikandylionie, w pi\u0119tnastowiecznych projektach o\u015bwietlenia, dodawano kolejne poziomy z miejscem przeznaczonym na \u015bwiece.<\/p>\n

\"\u017cyrandol<\/a><\/p>\n

Najbardziej zdobnicze \u017cyrandole pochodz\u0105 z okresu XVI\/XVII wieku, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 z barokiem. Bogactwo zdobie\u0144, nieregularnych kszta\u0142t\u00f3w, przepych wchodz\u0105c nierzadko na p\u00f3\u017aniejszy skrajny etap p\u00f3\u017anego baroku, rokoko, kt\u00f3ry stanowi\u0142 kulminacj\u0119 stylu- sprzeciw wobec monumentalizmowi, delikatno\u015b\u0107 oraz zmys\u0142owo\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie w tym okresie projektanci najcz\u0119\u015bciej przy konstruowaniu lamp, w tym g\u0142\u00f3wnie \u017cyrandoli, stosowali lustra, miedziane blaszki lub kryszta\u0142y, aby wzmocni\u0107 efekt odbicia i za\u0142amania \u015bwiat\u0142a, w czego efekcie, od 1700 roku rozpocz\u0119to produkcj\u0119 \u017cyrandoli szklanych. Pierwsze, szklane elementy konstrukcji \u017cyrandoli wydmuchiwano w zak\u0142adach na weneckiej wyspie Murano, st\u0105d spopularyzowane wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, elementy dekoracyjne wykonane ze szk\u0142a murano, kt\u00f3re charakteryzuje wysoka jako\u015b\u0107 oraz bardzo eleganckie wzornictwo. Poza szk\u0142em cz\u0119sto wykorzystywano kryszta\u0142y, kt\u00f3re do dzisiaj ciesz\u0105 si\u0119 popularno\u015bci\u0105, zw\u0142aszcza te, produkowane przez francusk\u0105 hut\u0119 szk\u0142a \u015awi\u0119tej Anny- Baccarat. Wraz z projektem oraz wykorzystywanym materia\u0142em do produkcji \u017cyrandoli ich waga r\u00f3wnie\u017c stale wzrasta\u0142a, dlatego mosi\u0119\u017cne uchwyty i \u0142a\u0144cuchy stawa\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

\"\u017cyrandol<\/p>\n

Zjawisko odbicia \u015bwiat\u0142a za po\u015brednictwem szk\u0142a czy kryszta\u0142\u00f3w w dobie elektryczno\u015bci przesta\u0142o mie\u0107 a\u017c tak du\u017ce znaczenie. Pierwsza po\u0142owa XX w. r\u00f3wnie\u017c nie przynios\u0142a zbyt wielu rewolucji w temacie projektowania \u017cyrandoli, gdy\u017c w tym okresie pr\u0119\u017cniej rozwija\u0142o si\u0119 o\u015bwietlenie punktowe- lampy biurkowe, kinkiety lub o\u015bwietlenie stoj\u0105ce. Dopiero okres po drugiej wojnie \u015bwiatowej przyni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 odrodzenie o\u015bwietlenia wisz\u0105cego, kt\u00f3re w wielu aran\u017cacjach stanowi\u0142o punkt g\u0142\u00f3wny ca\u0142ego pomieszczenia, pozwalaj\u0105c na now\u0105 wizj\u0119 projektowania o\u015bwietlenia, a tak\u017ce powr\u00f3t do korzeni podczas stylizowania nowych projekt\u00f3w na bizantyjskie polikandyliony, wraz z imitacja woskowych \u015bwiec umieszczonych na okr\u0119gu.<\/span><\/p>\n

\"\u017cyrandol\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Potrzeba \u015bwiat\u0142a towarzyszy ludzko\u015bci od zarania dziej\u00f3w, nie tylko na poziomie rozproszenia mroku, ale tak\u017ce obr\u00f3bki termicznej spo\u017cywanego po\u017cywienia czy te\u017c pierwotnie- odstraszania dzikich zwierz\u0105t i wyd\u0142u\u017cania dnia po zmroku, podczas prowadzenia aktywno\u015bci codziennej lub polowa\u0144. Kulturowo, wr\u0119cz mitologicznie cie\u0144 oraz ciemno\u015b\u0107 \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ze z\u0142em, piek\u0142em oraz za\u015bwiatami. Jednymi z pierwszych modeli lamp, kt\u00f3re kompleksowo o\u015bwietla\u0142y du\u017c\u0105 przestrze\u0144 by\u0142y pochodz\u0105ce z Vw. polikandyliony, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znane jako \u017cyrandole.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[63,35,25,59,62,60,61],"class_list":["post-350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","tag-lampa-do-salonu","tag-lampa-wiszaca","tag-lampy-wiszace","tag-wiszaca-lampa","tag-zyrandol-krysztalowy","tag-zyrandol-sople","tag-zyrandol-szklany"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t